Kto jest właścicielem Twojej strony: kod, domena i dane, czyja własność

Zadzwonił do mnie klient z Poznania, który po trzech latach zdecydował się zmienić agencję. Okazało się, że domena była zarejestrowana na dane poprzedniego wykonawcy, kod strony nigdy formalnie nie został przekazany, a baza danych klientów siedziała na serwerze, do którego właściciel firmy nie miał dostępu. Przepraszam, że muszę to powiedzieć wprost: to nie jest wyjątek, to jest norma.

Kto jest właścicielem strony internetowej? To pytanie, które większość przedsiębiorców zadaje sobie dopiero wtedy, gdy coś się posypie. Żeby nie wpadać w taką pułapkę, warto rozumieć, że strona to tak naprawdę trzy odrębne warstwy, każda z własną logiką własności.

Warstwa pierwsza: domena, czyli adres, który wynajmujesz

Zacznijmy od rzeczy, która wydaje się oczywista, a wcale taka nie jest. Domeny internetowej nie można kupić raz na zawsze. Rejestrujesz ją na rok lub kilka lat i co roku odnawiasz - to dzierżawa, nie zakup nieruchomości. Gdy przestajesz płacić, domena wraca do puli i każdy może ją zarejestrować.

Kluczowe pojęcie to abonent - tak w polskim prawie nazywa się osoba lub firma widniejąca w rejestrze jako posiadacz domeny. Dla domen .pl rejestrem zarządza NASK (Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa), a rejestracja odbywa się przez akredytowanych rejestratorów: nazwa.pl, OVH, home.pl, cyber_Folks i kilkudziesięciu innych. Tylko abonent ma prawo zarządzać domeną, przenieść ją do innego rejestratora lub zrezygnować z jej odnawiania.

Jak sprawdzić, na kogo jest zarejestrowana Twoja domena?

Najszybciej przez WHOIS. Wejdź na dns.pl/whois, wpisz nazwę domeny bez przedrostka www i sprawdź pole Abonent (Registrant). Dla firm zobaczysz nazwę i adres. Dla osób fizycznych dane są ukryte zgodnie z RODO od 2018 roku - zobaczysz jedynie informację, że abonent jest osobą fizyczną.

Jeśli dane są ukryte, zadzwoń do rejestratora (nazwa.pl, OVH itp.) i zażądaj pisemnego potwierdzenia, że Twoja firma lub Ty osobiście jesteś abonentem. Poproś też o wygenerowanie kodu authinfo (EPP), który jest potrzebny do przeniesienia domeny między rejestratorami.

Warstwa druga: kod, pliki i prawa autorskie

To tutaj robi się naprawdę skomplikowanie, bo wchodzi prawo autorskie. Strona internetowa to utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim z 1994 roku. Grafika, układ, kod PHP, szablony JavaScript - wszystko to podlega ochronie jako własność intelektualna twórcy.

I tutaj uwaga, którą tłumaczę każdemu klientowi przed podpisaniem umowy: zapłacenie za stronę NIE przenosi automatycznie praw autorskich. Brzmi absurdalnie, ale tak działa polskie prawo. Nawet jeśli zapłaciłeś 20 000 zł za custom WooCommerce, bez odpowiedniego zapisu w umowie agencja pozostaje właścicielem kodu.

Prawa autorskie mogą przejść na Ciebie tylko przez:

• pisemne przeniesienie autorskich praw majątkowych (z wyraźnym wymienieniem pól eksploatacji),
• licencję z określonym zakresem i prawem do modyfikacji.

Sam fakt zapłaty wynagrodzenia nie wystarczy. Umowa musi być sporządzona na piśmie pod rygorem nieważności.

Dostęp to nie to samo co własność

Nawet jeśli masz dostęp do panelu WordPress, FTP i bazy danych, to nie znaczy, że jesteś właścicielem kodu. Dostęp można cofnąć. Własność - jeśli jest poprawnie zapisana w umowie - nie.

Przy zamawianiu strony pilnuj, żeby dostęp do kodu był udokumentowany i przekazany na piśmie: dane do FTP lub panelu hostingowego, dostęp do repozytorium git (GitHub, GitLab, Bitbucket), dane do bazy danych MySQL/MariaDB oraz kopia zapasowa plików strony w momencie odbioru.

Więcej o tym, jakie zapisy muszą być w umowie z agencją, pisałem szczegółowo w artykule o umowie na stronę internetową. Koniecznie przeczytaj przed podpisaniem czegokolwiek.

Warstwa trzecia: dane klientów i treści

Trzecia warstwa to dane zebrane przez stronę: dane klientów ze sklepu WooCommerce, adresy e-mail z formularza kontaktowego, numery zamówień, historia zakupów. Pod względem prawnym są to dane osobowe, a Ty - jako właściciel strony - jesteś ich administratorem w rozumieniu RODO.

To ważna różnica w stosunku do domeny i kodu. Danych klientów nie możesz sprzedać agencji, nie możesz ich utracić przez zapomnienie o odnowieniu, i nikt inny nie może legalnie nimi dysponować bez Twojej zgody. Agencja, jeśli ma dostęp do bazy danych, jest co najwyżej podmiotem przetwarzającym i musi mieć z Tobą podpisaną umowę powierzenia przetwarzania danych zgodnie z art. 28 RODO.

Treści strony to osobna kwestia. Teksty napisane przez copywritera pracującego dla agencji podlegają prawu autorskiemu i - podobnie jak kod - muszą być formalnie przeniesione na Ciebie. Zdjęcia stockowe wymagają licencji. Zdjęcia produktów zrobione przez fotografa zatrudnionego przez agencję też są czyjąś własnością intelektualną.

Jak zabezpieczyć się już przy zamówieniu strony?

Przed złożeniem zamówienia na stronę internetową sprawdź trzy rzeczy. Po pierwsze, na czyje dane ma być zarejestrowana domena. Zawsze na Twoje - imię, nazwisko lub NIP firmy. Jeśli agencja proponuje rejestrację przez siebie dla wygody, odmów lub zażądaj pisemnego zobowiązania do natychmiastowego przeniesienia na Twoje dane.

Po drugie, czy umowa zawiera klauzulę o przeniesieniu praw autorskich do kodu, grafiki i treści. Bez tej klauzuli, sformułowanej wprost i z wymienieniem pól eksploatacji, płacisz za dostęp, nie za własność.

Po trzecie, jak wygląda procedura zakończenia współpracy. Dobra umowa opisuje, w jakim terminie i w jakiej formie agencja przekazuje kod, bazy danych, dostępy i dokumentację po zakończeniu kontraktu. To ten zapis różni profesjonalną firmę od firmy, która trzyma Twoją stronę jako zakładnika.

Jeśli rozważasz model subskrypcyjny zamiast jednorazowego zamówienia, przeczytaj też o tym, czy strona na abonament się opłaca - tam omawiam dokładnie kwestię własności przy różnych modelach rozliczenia.

Kiedy agencja legalnie trzyma stronę

Czasem strona jest trzymana przez agencję nie ze złej woli, ale z powodu struktury usługi. Jeśli kupiłeś stronę w pakiecie z hostingiem, mailem i konserwacją za 150-300 zł netto miesięcznie, to najpewniej:

• domena jest w pakiecie i odnawiana przez agencję,
• kod siedzi na serwerze agencji,
• backup robi agencja.

To nie jest automatycznie złe, pod warunkiem że umowa wyraźnie mówi, co się dzieje z Twoją stroną gdy rezygnujesz. Sprawdź to zanim podpiszesz, nie po. Więcej o porównaniu abonamentu z jednorazowym zamówieniem znajdziesz w artykule na naszym blogu.

W przypadku WordPressa - który napędza ponad 43% wszystkich stron na świecie według danych W3Techs z 2025 roku - kod silnika jest open source i zawsze możesz go pobrać. Ale motywy premium (Blocksy Pro, Divi, GeneratePress Premium) i wtyczki (ACF Pro, Yoast, WooCommerce rozszerzenia) to licencje przypisane do konta kupującego. Jeśli kupowała agencja na swoje konto, licencja może nie przejść na Ciebie. Przy zmianie wykonawcy możesz skończyć z obowiązkiem zakupu tych samych narzędzi od nowa.

Praktyczna checklista - audyt własności strony

Jeśli na któreś pytanie odpowiedź brzmi nie wiem lub agencja, warto to wyjaśnić teraz, nie gdy będziesz chciał zmienić wykonawcę albo strona nagle przestanie działać. Widziałem sytuacje, gdzie firma traciła domenę zbudowaną przez lata tylko dlatego, że freelancer przestał ją odnawiać po zerwaniu współpracy.

Pełną listę pytań, które warto zadać przed podpisaniem jakiejkolwiek umowy na stronę, znajdziesz na stronie strony internetowe. Jeśli masz wątpliwości co do własnej sytuacji, napisz - chętnie przejrzę Twoją umowę i powiem, gdzie leżą ryzyka.